วาฬสีน้ำเงิน สัตว์สงวน ยักษ์ทะเลที่โลกไม่ควรสูญเสีย

วาฬสีน้ำเงิน สัตว์สงวน คือสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก แบบที่หลายคนอาจนึกภาพไม่ออกเลย ว่ามันจะใหญ่ได้ขนาดไหน แต่ถึงจะยิ่งใหญ่ขนาดนี้ กลับต้องเผชิญกับความเสี่ยงใกล้สูญพันธุ์ จากฝีมือมนุษย์เอง ทั้งการล่าในอดีต และปัญหาสิ่งแวดล้อมในปัจจุบัน ไม่ใช่แค่สัตว์ทะเลธรรมดา แต่เป็นหนึ่งในสิ่งมีชีวิตสำคัญ ที่ช่วยรักษาสมดุลของมหาสมุทรเลย

วาฬสีน้ำเงินคือสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก
เป็นสัตว์สงวนที่ใกล้สูญพันธุ์
อาศัยอยู่ในมหาสมุทรทั่วโลก

มารู้จัก วาฬสีน้ำเงิน สัตว์ทะเลที่ใหญ่ที่สุดในโลก

วาฬสีน้ำเงิน เป็นสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก เป็นสัตว์ทะเลหายาก และอยู่ในสภาวะใกล้สูญพันธุ์ ที่ทั่วโลกให้ความสำคัญ เพราะเป็นสัตว์ที่อพยพย้ายถิ่นระยะไกล จะอาศัยอยู่ในพื้นที่ทะเลระหว่างประเทศ คาดว่าทั่วโลกมีประชากรเหลืออยู่ประมาณ 5,000 – 15,000 ตัว

ลักษณะส่วนหัวมีสีน้ำเงินสม่ำเสมอ หลังมีสีน้ำเงินอมเทา ส่วนท้องสีจางกว่าเล็กน้อย ตามตัวมีลายจุดสีน้ำเงินหรือเทาอ่อนคล้ายรอยด่าง ลำตัวเพรียวยาว ส่วนหัวกว้างมองจากด้านบนคล้าย ตัวยู และมีสันกลางหัว 1 สัน มีช่องหายใจขนาดใหญ่ 2 รู มีซี่กรอง มีจำนวน 260 – 400 คู่ แต่ละซี่ยาวประมาณ 100 เซนติเมตร

ลักษณะค่อนข้างหยาบ มีร่องใต้คาง จำนวน 60 – 88 ร่อง โดยยาวเกือบถึงตำแหน่งสะดือ ครีบหลัง มีขนาดเล็ก ทรงสามเหลี่ยมหรือลาดเอียง ตั้งอยู่ค่อนไปทางส่วนหาง ครีบข้าง ทรงเพรียวยาว ปลายแหลม ความยาวประมาณ 15% ของลำตัว ครีบหาง กว้างประมาณ 1 ใน 4 ของความยาวลำตัว และมีร่องกึ่งกลางระหว่างแพนหาง

ที่มา: รู้จัก “วาฬสีน้ำเงิน” หลัง ครม. เห็นชอบบรรจุบัญชีสัตว์ป่าสงวนไทย (23 พฤษภาคม 2023) [1]

เปิดโลกวาฬสีน้ำเงิน สัตว์สงวนยักษ์ใหญ่แห่งท้องทะเล

วาฬสีน้ำเงินคือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ที่อาศัยอยู่ในทะเล และเป็นสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก แบบไม่มีใครเทียบได้เลย ตัวหนึ่งยาวได้เป็นสิบๆ เมตร หนักเป็นร้อยตัน แต่ถึงจะตัวใหญ่มาก กลับกินอาหารเล็กๆ อย่างคริลล์เป็นหลัก แถมยังเป็นสัตว์ที่ต้องขึ้นมาหายใจบนผิวน้ำ เหมือนสัตว์บกอีกด้วย เป็นยักษ์ใหญ่แห่งทะเลที่ทั้งน่าทึ่ง และสำคัญต่อธรรมชาติมากๆ

มหาสมุทรที่พบวาฬสีน้ำเงิน อาศัยและการกระจายตัว

วาฬสีน้ำเงิน กระจายตัวอยู่ในมหาสมุทรทั่วโลกเลย ทั้งน้ำเย็นและน้ำอุ่น แต่จะชอบพื้นที่ที่มีอาหารเยอะเป็นพิเศษ เพราะต้องกินในปริมาณมหาศาลในแต่ละวัน สามารถเจอวาฬสีน้ำเงินได้ทั้งในมหาสมุทรแปซิฟิก แอตแลนติก และมหาสมุทรอินเดีย โดยเฉพาะบริเวณที่มีแพลงก์ตอน หรือคริลล์จำนวนมาก อย่างแถบขั้วโลกหรือทะเลลึกบางพื้นที่

วาฬสีน้ำเงินจะอพยพไปตามฤดูกาล โดยช่วงที่อาหารเยอะ จะไปอยู่ในน่านน้ำเย็นเพื่อกินให้เต็มที่ พอถึงช่วงผสมพันธุ์หรือเลี้ยงลูก ก็จะย้ายไปยังน่านน้ำอุ่นที่ปลอดภัยกว่า

นิสัยและเสียงของวาฬสีน้ำเงิน ความลับใต้มหาสมุทร

ลักษณะนิสัยของวาฬสีน้ำเงิน
วาฬสีน้ำเงินเป็นสัตว์ที่ค่อนข้างสงบ ไม่ดุร้าย และมักใช้ชีวิตแบบสันโดษ คือไม่ได้อยู่รวมกันเป็นฝูงใหญ่ตลอดเวลา ส่วนมากจะว่ายน้ำคนเดียว หรือเป็นคู่แม่ลูกเท่านั้น นิสัยอีกอย่างคือมันจะว่ายน้ำช้าๆ ดูนิ่งๆ แต่สามารถว่ายได้เร็วถ้าจำเป็น

เสียงของวาฬสีน้ำเงิน
เสียงของวาฬสีน้ำเงินจะเป็นเสียงต่ำๆ ลึกๆ คล้ายเสียงครางหรือเสียงฮัม ซึ่งมนุษย์แทบจะไม่ได้ยินด้วยหูเปล่า เสียงนี้สามารถเดินทางใต้น้ำ ได้ไกลมากหลายร้อยกิโลเมตร ใช้สื่อสารกันระหว่างตัวที่อยู่ห่างกันไกล ถือว่าเป็นหนึ่งในเสียงที่ดังที่สุดในโลกของสัตว์เลย

การค้นพบ วาฬสีน้ำเงิน ครั้งสำคัญในประเทศไทย

วาฬสีน้ำเงินมักอาศัยอยู่ในมหาสมุทรหลักของโลก ได้แก่ มหาสมุทรแปซิฟิกตอนใต้, มหาสมุทรแอตแลนติก, มหาสมุทรอินเดีย รวมถึงในมหาสมุทรแอนตาร์กติกด้วย แต่ในไทยเคยมีรายงานการพบวาฬสีน้ำเงินถึง 3 ครั้งในอดีต พบในบริเวณฝั่งทะเลอันดามัน

และมีมติอนุมัติหลักการร่าง พ.ร.ฎ. กำหนดให้ วาฬสีน้ำเงิน เป็นสัตว์ป่าสงวน จากเดิมที่เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง เพื่อเพิ่มความเข้มงวดในการอนุรักษ์ไม่ให้สูญพันธุ์

บันทึกการพบวาฬสีน้ำเงินที่ถูกพบในประเทศไทย

ปี พ.ศ. 2550 เป็นพบครั้งแรกที่หมู่เกาะสุรินทร์ จ.พังงา
ปี พ.ศ. 2556 มีการพบวาฬสีน้ำเงิน เกยตื้นที่เกาะลิบง จ.ตรัง
ปี พ.ศ. 2560 มีการพบที่หมู่เกาะสิมิลัน จ.พังงา

ที่มา: วาฬสีน้ำเงินในไทย ยักษ์ใหญ่แห่งท้องทะเล สัตว์ป่าสงวนที่ใกล้สูญพันธุ์ (14 พฤศจิกายน 2023) [2]

วาฬสีน้ำเงิน ที่ถูกจัดอยู่ใน บัญชีสัตว์ป่าสงวนไทย

มีสาเหตุหลักมาจาก การล่าวาฬในอดีตที่รุนแรงมาก จนจำนวนลดลงอย่างรวดเร็ว และยังมีภัยคุกคามจากมนุษย์ เช่น มลพิษทางทะเล การชนกับเรือ และเสียงรบกวนใต้น้ำ เลยจำเป็นต้องขึ้นทะเบียนเป็นสัตว์สงวนเพื่อควบคุมและปกป้อง

แต่ในบางประเทศ จะไม่ได้ระบุชื่อวาฬสีน้ำเงินเป็น สัตว์ป่าสงวน โดยตรงตามกฎหมาย แต่ในภาพรวมของโลก วาฬชนิดนี้อยู่ภายใต้การคุ้มครองเข้มงวด เช่น การห้ามล่าโดย International Whaling Commission วาฬสีน้ำเงินอาจไม่ได้เป็นสัตว์สงวนในเชิงกฎหมายของทุกประเทศ แต่ในทางปฏิบัติถือเป็น “สัตว์ที่ต้องปกป้องขั้นสูง” เพราะมีความเสี่ยงสูญพันธุ์สูง

วาฬสีน้ำเงิน กับสถานะใกล้สูญพันธุ์

วาฬสีน้ำเงินถึงจะตัวใหญ่ที่สุดในโลก แต่สถานะของมันกลับน่าเป็นห่วงมาก เพราะถูกจัดให้อยู่ในกลุ่ม สัตว์ป่าที่ใกล้ สูญพันธุ์ จากการประเมินของ International Union for Conservation of Nature ที่หมายความว่ายังมีความเสี่ยงสูง ที่จะหายไปจากธรรมชาติได้ ถ้าไม่มีการปกป้อง

สาเหตุหลักมาจากการล่าวาฬอย่างหนักในอดีต ทำให้จำนวนลดลงแบบฮวบฮาบ ถึงปัจจุบันจะมีการห้ามล่าโดยองค์กรอย่าง International Whaling Commission แล้วก็ตาม แต่จำนวนก็ยังฟื้นตัวได้ช้า เพราะวาฬสีน้ำเงินใช้เวลานานในการเติบโต และขยายพันธุ์

และยังมีภัยคุกคามจากมนุษย์ในยุคปัจจุบัน เช่น ขยะทะเล มลพิษ การชนกับเรือ และเสียงรบกวนใต้น้ำ ที่ทำให้การใช้ชีวิตของวาฬยากขึ้นไปอีก

วาฬสีน้ำเงิน ที่มีขนาดตัวใหญ่ที่สุดในโลก

วาฬสีน้ำเงิน เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม และสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุด เท่าที่เคยมีมาบนโลก ใหญ่กว่าไดโนเสาร์ทุกชนิดที่เคยครองแผ่นดิน และวาฬสีน้ำเงินที่ตัวใหญ่ที่สุด ที่เคยถูกค้นพบ มีขนาดยาวถึง 33 เมตร น้ำหนัก 190 ตัน แต่ขนาดปกติทั่วไปที่เคยค้นพบ จะมีขนาดเฉลี่ยอยู่ที่ 25 – 26.2 เมตร น้ำหนัก 100 – 120 ตัน

จากข้อมูลของ เนชั่นนัลจีโอกราฟิก บอกว่า เฉพาะส่วนลิ้นของมัน ก็มีน้ำหนักเท่ากับช้างหนึ่งตัว และ หัวใจของมัน มีขนาดพอๆ กับรถยนต์หนึ่งคัน

ที่มา: วาฬสีน้ำเงิน… เจ้าสมุทรที่ใกล้สูญพันธุ์ (2 กรกฎาคม 2010) [3]

ลักษณะเด่นของวาฬสีน้ำเงินที่น่าสนใจ

วาฬสีน้ำเงิน สัตว์สงวน มีจุดเด่นที่เห็นแล้ว รู้ทันทีว่า นี่แหละสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก ลำตัวของมันยาวมาก สีออกน้ำเงินเทา และมีลายจางๆ ตามผิว ทำให้ดูสง่างามเวลาเคลื่อนตัวในน้ำ อีกอย่างที่น่าสนใจคือ ขนาดของมัน ใหญ่จนเทียบได้กับรถบัสหลายคันต่อกัน น้ำหนักก็ระดับร้อยตัน หัวใจอย่างเดียวก็ใหญ่พอๆ กับรถยนต์หนึ่งคันเลยทีเดียว

ส่วนจุดเด่นที่หลายคนอาจไม่รู้คือ การพ่นน้ำบนหัว วาฬสีน้ำเงินสามารถพ่นน้ำขึ้นสูงเหมือนน้ำพุเวลาหายใจขึ้นผิวน้ำ ทำให้มองเห็นได้ไกลมากในทะเล และที่พิเศษสุดคือ มันเป็นสัตว์ที่ทั้งใหญ่ แต่กลับกินอาหารเล็กๆ ในทะเล แสดงให้เห็นถึงความสมดุลของธรรมชาติที่น่าทึ่งมาก

สรุป วาฬสีน้ำเงิน สัตว์สงวน ราชาแห่งท้องทะเลใหญ่

วาฬสีน้ำเงิน สัตว์สงวน ถือว่าเป็นราชาแห่งท้องทะเลตัวจริง เพราะมันเป็นสัตว์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก อาศัยอยู่ในมหาสมุทรลึก กินอาหารเล็กๆ อย่างคริลล์เป็นหลัก ถึงจะตัวใหญ่แต่ก็เป็นสัตว์ที่ค่อนข้างสงบ และมีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศทางทะเลมากๆ ปัจจุบันมีจำนวนลดลง จากการล่าในอดีต และปัญหาสิ่งแวดล้อม ทำให้ต้องได้รับการคุ้มครองแบบเข้มงวด เพื่อไม่ให้สูญพันธุ์

วาฬสีน้ำเงินก็คือปลาใช่หรือไม่?

วาฬสีน้ำเงินไม่ใช่ปลา แต่เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ที่อาศัยอยู่ในทะเล เหมือนกับพวกโลมา และวาฬชนิดอื่นๆ ถึงจะอยู่ในน้ำตลอดเวลา แต่ก็ต้องขึ้นมาหายใจที่ผิวน้ำ เพราะใช้ปอดเหมือนสัตว์บก และยังให้ลูกด้วยการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อีกด้วย เลยจัดอยู่คนละกลุ่มกับปลาอย่างชัดเจน

วาฬสีน้ำเงินมีศัตรูตามธรรมชาติ หรือไม่?

วาฬสีน้ำเงิน แทบไม่มีศัตรูตามธรรมชาติเลย เพราะมันตัวใหญ่และแข็งแรงมาก จนสัตว์ทะเลส่วนใหญ่ไม่กล้าเข้าใกล้ แต่ในบางกรณีลูกวาฬ หรือวาฬที่ยังเล็กอาจเสี่ยง ถูกวาฬเพชฌฆาตโจมตีได้บ้าง แต่เกิดไม่บ่อย ภัยหลักๆ ที่เจอจะมาจากมนุษย์มากกว่า เช่น เรือชน มลพิษในทะเล และเสียงรบกวนใต้น้ำมากกว่า ไม่ใช่ศัตรูตามธรรมชาติในระบบนิเวศโดยตรง