เด็กกิน อาหารเสริมได้ไหม เช็คให้ชัวร์ก่อนเลือกให้ลูกรัก

เด็กกิน อาหารเสริมได้ไหม สามารถกินได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องกิน บางคนกินครบ 5 หมู่ สุขภาพดี อยู่แล้วก็ไม่จำเป็นเลย แต่สำหรับเด็กที่กินยาก น้ำหนักน้อย หรือขาดสารอาหาร การให้เสริมบางอย่างก็ช่วยได้ แต่ต้องเลือกให้เหมาะกับวัยและปรึกษาแพทย์ก่อน เพราะถ้าให้มั่วๆ หรือเกินปริมาณ อาจมีผลเสียมากกว่าผลดี

เด็กกินอาหารเสริมได้ แต่ไม่จำเป็นทุกคน
เด็กสุขภาพดี ควรเน้นอาหารหลักก่อน
ควรให้ภายใต้คำแนะนำแพทย์เท่านั้น

เด็กสามารถกินอาหารเสริมได้หรือเปล่า?

เด็กกินอาหารเสริมได้ แต่ไม่จำเป็นทุกคน จากงานวิจัยด้านโภชนาการเด็ก ปี พ.ศ. 2566 พบว่า เด็กส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องได้รับอาหารเสริม หากได้รับสารอาหารครบถ้วน ถ้าลูกกินข้าวได้ครบ กินหลากหลาย สุขภาพปกติ ก็แทบไม่ต้องเสริมอะไรเพิ่มเลย

เด็กไทยกำลังขาด สารอาหารประเภทไหนบ้าง?

ส่วนใหญ่เป็น สารอาหารรอง ที่ร่างกายต้องการในปริมาณน้อยแต่ขาดไม่ได้ ได้แก่ แคลเซียม, สังกะสี, เหล็ก, วิตามิน A และ วิตามิน C จากผลการศึกษา ชี้ให้เห็นว่าเด็กไทยวัย 1-6 ปี กำลังเผชิญปัญหาเรื่องการได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ

มาเปรียบเทียบกับค่า EAR เป็นเกณฑ์ขั้นต่ำของสารอาหารที่ร่างกายควรได้รับต่อวัน แนะนำให้เด็กๆ ดื่มนมเสริมสารอาหาร ควบคู่ไปกับอาหารมื้อหลัก เพื่อให้ร่างกายพัฒนาได้อย่างต่อเนื่องและสมบูรณ์ อ้างอิงข้อมูลจากการศึกษาข้อมูลการบริโภคอาหารของประเทศไทย ครั้งที่ 2 ปี พ.ศ. 2557-2558

ที่มา: นักวิจัยพบเด็กวัย 1-3 ปี ที่ดื่มนมเสริมอาหารต่อเนื่อง มีปัญหาขาดสารอาหารรองน้อยกว่าเด็กวัย 4-6 อย่างมีนัยสำคัญ (9 มิถุนายน 2023) [1]

แนวโน้มของผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในเด็ก

อัตราการใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในเด็กและวัยรุ่น มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น ในช่วงไม่กี่ทศวรรษที่ผ่านมา ประเภทอาหารเสริม เช่น วิตามินและแร่ธาตุ โปรตีน และกรดอะมิโน เมลาโทนิน กรดไขมัน โปรไบโอติก และเครื่องดื่มชูกำลัง เด็กๆ กับวัยรุ่นหันมาใช้พวกอาหารเสริมกันเยอะขึ้นมาก

แต่ส่วนใหญ่ไม่ได้หาหมอเพื่อขอคำแนะนำ แต่ไปหาซื้อมากินกันเอง เพราะมันซื้อง่ายไม่ต้องมีใบสั่งยา เด็กเล็ก พ่อแม่ส่วนใหญ่จะให้กินพวกวิตามินรวมหรือแร่ธาตุ เพราะอยากให้ลูกโตไวๆ ไม่ป่วยง่าย หรือกลัวลูกกินข้าวไม่พอ

พอไม่มีหมอคอยคุม บางทีก็กินน้อยไปจนไม่ได้ผล หรือบางทีก็กินเยอะเกินจนเป็นอันตราย ยิ่งพวกสูตรผสมสารอาหารหลายๆ อย่างยิ่งเสี่ยงจะกินผิดพลาดได้ง่ายเลย ข้อมูลจาก PubMed, MEDLINE และ SciELO ระหว่างปี ค.ศ. 2000 ถึง ค.ศ. 2023

ที่มา: การใช้ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารในเด็กและวัยรุ่น (28 ตุลาคม 2023) [2]

เด็กกินอาหารเสริมได้ตั้งแต่อายุเท่าไหร่?

เด็กกิน อาหารเสริมได้ไหม เด็กสามารถเริ่มกินได้ตั้งแต่อายุประมาณ 6 เดือนขึ้นไป เพราะเป็นช่วงที่เริ่มกินอาหารตามวัยแล้ว แต่ก็ไม่จำเป็นต้องรีบให้ทันที ถ้าเด็กยังกินอาหารได้ครบและเพียงพอ

ส่วนอาหารเสริมจะเหมาะกับกรณีที่ลูกกินได้น้อย เลือกกิน หรือเสี่ยงขาดสารอาหารมากกว่า และควรเลือกสูตรที่เหมาะกับช่วงวัย พร้อมดูปริมาณให้พอดี หรือถ้าไม่มั่นใจก็ควรปรึกษาแพทย์ก่อน จะปลอดภัยที่สุด

ข้อมูลภาวะการขาดสารอาหารในเด็ก

ภาวะขาดสารอาหารในเด็ก คือภาวะที่ร่างกายได้รับสารอาหาร ไม่เพียงพอ หรือ ไม่สมดุล ส่งผลต่อการเจริญเติบโต พัฒนาการ และภูมิคุ้มกันของเด็กโดยตรง ซึ่งยังพบได้ทั้งในเด็กเล็กและเด็กวัยเรียน

สารอาหารที่เด็กมักขาด

ธาตุเหล็ก → เสี่ยงโลหิตจาง เหนื่อยง่าย สมาธิสั้น
แคลเซียม → กระดูกไม่แข็งแรง โตช้า
วิตามิน A → ส่งผลต่อสายตา และภูมิคุ้มกัน
วิตามิน D → กระดูกอ่อน เสี่ยงพัฒนาการผิดปกติ
สังกะสี (Zinc) → โตช้า เบื่ออาหาร

ความจำเป็นของการกินอาหารเสริมในเด็ก

ความจริงคืออาหารเสริมสำหรับเด็กไม่ได้จำเป็นกับทุกคน ถ้าเด็กกินข้าวได้ครบ 5 หมู่ โตตามเกณฑ์ และสุขภาพดีอยู่แล้ว ส่วนใหญ่ไม่ต้องเสริมอะไรเพิ่มเลย แต่ในบางกรณี เช่น เด็กกินยาก เลือกกิน ขาดสารอาหาร หรือมีภาวะเฉพาะ เช่น โลหิตจาง แพทย์อาจแนะนำให้เสริมเป็นบางตัวเพื่อช่วยให้ร่างกายพัฒนาได้เต็มที่

ผลิตภัณฑ์อาหารเสริมสำหรับเด็ก ตัวที่ดีของปีล่าสุด

อาหารเสริม มีกี่ชนิด อาหารเสริมในเด็กมีหลายรูปแบบ แต่หลักๆ จะแบ่งตาม สารอาหารที่ต้องการเสริม และรูปแบบการกิน

1. วิตามินรวม (Multivitamin) ช่วยเติมสารอาหารพื้นฐานที่เด็กอาจกินไม่ครบ

Centrum Kids Multivitamin
Haliborange Multivitamin
Vitabiotics Wellkid Multi-Vits Jellies

2.กลุ่ม DHA / Omega-3 บำรุงสมอง ช่วยพัฒนาสมอง ความจำ และสมาธิ

Vitabiotics Wellkid
Haliborange Kids Omega 3
Kids Omega-3 Gummies DHA
Natures Aid Bluey Multivitamin Gummies

3.แคลเซียม + วิตามิน D ช่วยเสริมกระดูกและฟัน

Vitabiotics Wellkid Calcium Liquid
ChildLife Liquid Calcium Magnesium
Novomins Calcium Vitamin D Gummies

อาหารเสริมเด็กช่วยให้สูงขึ้น จริงไหมหรือแค่ความเชื่อ?

อาจช่วยได้บ้าง แต่ไม่ได้ทำให้สูงขึ้นแบบเห็นผลชัดทันที อย่างที่หลายคนเข้าใจ ความสูงของเด็กขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย โดยเฉพาะกรรมพันธุ์ โภชนาการ การนอน และการออกกำลังกาย

อาหารเสริมจะมีบทบาทแค่ช่วยเติมสารอาหารที่ขาด ซึ่งถ้าเด็กขาดจริงๆ ก็อาจช่วยให้ร่างกายโตได้ตามศักยภาพมากขึ้น แต่ถ้าเด็กกินอาหารครบอยู่แล้ว ต่อให้กินอาหารเสริมเพิ่ม ก็ไม่ได้ทำให้สูงพุ่งแบบพิเศษ มันไม่ใช่ตัวเร่งความสูง แต่เป็นตัวช่วยเสริมมากกว่า

เด็กสมาธิสั้น ควรกินอาหารเสริมอะไรช่วยได้จริง?

อาหารเสริมไม่ได้รักษาเด็กสมาธิสั้นได้ แต่บางตัวอาจช่วยให้อาการดีขึ้นเล็กน้อยในบางคน โดยตัวที่มีข้อมูลรองรับมากสุดคือ Omega-3 เพราะมีงานวิจัยพบว่าเด็กที่ขาดสารนี้ พอกินเสริมแล้วจะช่วยเรื่องสมาธิและการโฟกัสดีขึ้นได้บ้าง แต่ก็ไม่ได้เห็นผลกับทุกคน และผลลัพธ์ถือว่า ช่วยนิดหน่อย ไม่ได้แรงเท่ายาหรือการบำบัด

วิธีเลือกอาหารเสริมให้เด็ก แบบปลอดภัย

การเลือกซื้ออาหารเสริมสำหรับเด็ก ควรเน้นผลิตภัณฑ์ที่มีสารอาหารครบถ้วน สารอาหารที่ร่างกายดูดซึมไปใช้ได้จริง เช่น พวกโปรตีน WPI หรือแคลเซียมที่กินแล้วไม่ทำให้ท้องผูก รวมถึงมีพวกพรีไบโอติกช่วยเรื่องภูมิคุ้มกันด้วย ส่วนเรื่องรสชาติก็สำคัญ ถ้ามาในรูปแบบ กัมมี่หรือเจลาตินเคี้ยวหนึบ รสผลไม้ที่เด็กชอบ ก็จะช่วยให้เขาได้สารอาหารครบถ้วนเหมือนกินขนมเลย

แต่สิ่งที่ลืมไม่ได้เลยคือต้องเลือกที่ ปลอดภัยและเหมาะกับเด็กเอเชีย โดยเฉพาะควรเป็นสูตรที่ผ่านการรับรองจากทีมแพทย์ และนักโภชนาการที่น่าเชื่อถือ เพื่อให้มั่นใจว่าลูกจะได้สารอาหารที่พอดีกับช่วงวัย และช่วยให้ร่างกายเติบโตแข็งแรงจริงๆ

ที่มา: MultiVitamin & Mineral วิตามินเด็กและแร่ธาตุ อาหารเสริมเด็กที่ช่วยให้เด็กเติบโตได้อย่างมีคุณภาพ (14 ธันวาคม 2022) [3]

สรุป เด็กกิน อาหารเสริมได้ไหม ที่หมอแนะนำว่าจำเป็น

เด็กกิน อาหารเสริมได้ไหม เด็กกินได้ แต่ไม่ได้จำเป็นกับทุกคน ถ้าลูกกินอาหารครบ กินหลากหลาย สุขภาพปกติ ก็แทบไม่ต้องเสริมอะไรเพิ่ม แต่ถ้าเด็กกินยาก น้ำหนักน้อย หรือมีภาวะขาดสารอาหาร แบบนี้ค่อยพิจารณาให้เสริมได้ และควรให้ในปริมาณที่เหมาะสม ไม่กินแทนอาหารหลัก หรือให้มั่วๆ เพราะอาจมีผลข้างเคียงได้

เด็กยุคจอมือถือ จำเป็นต้องกินอาหารเสริมเพิ่มไหม?

สำหรับเด็กยุคที่อยู่หน้าจอมือถือ แท็บเล็ต หรือทีวีเยอะๆ อาหารเสริมไม่ได้จำเป็นทุกคน เพราะสิ่งที่สำคัญกว่าคืออาหารหลักครบ 5 หมู่ และการพักสายตาให้เพียงพอ ถ้าลูกกินน้อย กินผักผลไม้ไม่ครบ หรือกินข้าวไม่สม่ำเสมอ วิตามินรวม แคลเซียม หรือ Omega-3 ก็ช่วยเติมสารอาหารที่ขาดได้บ้าง แต่ไม่ได้แก้ปัญหาจอมือถือโดยตรง

อาหารเสริมเด็ก ตัวไหนควรกินจริง?

ก็คืออาหารเสริมที่ลูกขาดจริงๆ และช่วยเติมสารอาหารพื้นฐานอย่าง วิตามินรวม แคลเซียม วิตามิน D หรือ Omega‑3 มีประโยชน์จริง กับเด็กที่กินอาหารไม่ครบ หรือมีภาวะขาดสารอาหาร แต่พวกที่ว่า ช่วยสูงเร็วมาก สมองดีขั้นสุด หายจากสมาธิสั้น ไม่อิงหลักวิทยาศาสตร์หรือหลักฐานชัดเจน มักเป็นแค่การตลาด เพราะอาหารเสริมไม่ทำให้เกิดผลวิเศษเกินศักยภาพของร่างกาย